İş Hukuku, temel anlamda işçiler ve işverenler arasındaki ilişkileri inceleyen ve düzenleyen özel hukuk dalıdır.
Tabii ki toplumsal olarak ana konusu insan faaliyeti ve insan ilişkileri olan pek çok münasebetten bahsedebiliriz.
Diğer hukuk dalları ile kıyasla bu hukuk alanında yoğun bir devlet müdahalesi olduğunu söylemek yanlış olmaz.
İş hukuku yalnızca hizmet sözleşmesinin tarafları arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda taraflardan her birinin üye olabileceği örgütler ile olan ilişkilerini de düzenlemektedir.
Bundan ötürü de iş hukuku aslında bireysel iş hukuku ve toplu iş hukuku olmak üzere iki ayrı dalda incelenmektedir.
Bununla birlikte toplu iş hukuku da sendikalar hukuku, iş mücadelesi hukuku ve toplu iş hukuku olarak sınıflandırılmaktadır.
İş hukukunda en önemli prensip“işçi lehine yorum” ilkesidir.
İş Hukukunu İlgilendiren Temel Kurumlar
Ülkemizde yönetim sisteminin değişmesinden itibaren başta yürütme olmak üzere en önemli kurum olarak Cumhurbaşkanlığı makamıdır. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerle anayasanın çerçevesini çizdiği sınırlar içerinde düzenlemeler yapabilmekte ve yapılan düzenlemelerin yürütmesini de sağlamaktadır.
Bu temel mantık itibariyle çalışma hayatını düzenleyen ve pratik faydaları bulunan bağlantılar şunlardır.
- Cumhurbaşkanlığı
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Sosyal Güvenlik Kurumu
- Türkiye İş Kurumu
- Uluslararası Çalışma Örgütü
- Türkiye İstatistik Kurumu
- Sendikalar
İş Hukukunun Temel Kavramları
İş ve işçilik alacaklarının doğru hesaplanması, öncelikle temel kavramlara hakim olunmasına bağlıdır.
Burada temel sorun bir kavram ya da kelimenin hangi anlama geldiğini bilip bilmemek değildir. İşçinin hukuki statüsünün değerlendirilmesi için yargıtay ve istinaf mahkemelerinin uygulamasını da bilmeyi gerektirmektedir.
Bu zorunluluktan hareket ederek, temel hesaplamalarda baz alınan kavramların açıklamaları yapılmaya çalışılmıştır. Buna göre aşağıdaki konularda hukuki incelemeler yapılmıştır.
- İşverenin Çalışma Koşullarında Değişiklik Yapması
- Koronavirüs Nedeniyle İşten Çıkma ve Çıkarılma
- İşçilik Alacaklarının Önceliği
- İşten Çıkış Kodları
- Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi
- Belirli Süreli İş Sözleşmesi
- İşçilik Alacaklarında Faiz ve Zamanaşımı Süreleri
- İş Sözleşmeleri ve Türleri
- İşveren ve İşçi Hakları
- Çalışma Saatleri
- Doğum İzni
- Evlilik İzni
- Haklı Fesih
- Haksız Fesih
- Kıdem Tazminatı Tavanı
- Mazeret İzni Nedir Ve Nasıl Kullanılır?
- Ücretsiz İzin ve Ücretli İzin Uygulamaları
- İşten Ayrılmak İsteyen İşçilere Öneriler
- İşten Çıkarılmak İstenen İşçilere Öneriler
İş Hukukunun Kapsamı
En geniş anlamı ile işçi ile işveren arasında doğan tüm uyuşmazlıklar bu alanın kapsamını oluşturmaktadır.
Buna rağmen bazı sözleşmeler 4857 Sayılı İş Kanununa girmekte iken bazılar da Borçlar Hukuku kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu nedenlerle 4857 sayılı kanun kapsamı ile iş hukukunun kapsamı birbirine karıştırılmamalıdır.
7036 Sayılı İş Kanununda hangi tür sözleşme ve iş ilişkilerinin iş mahkemelerinde görüleceği açıkça gösterilmiştir. Buna göre:
- 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler.
- 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları,
- 4857 sayılı İş Kanununa tabi çalışanlar.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda hizmet sözleşmesine tabii çalışanlar.
